Kracht van de context
Werken met de context en het systeem in de eerste lijn
Je begeleidt een cliënt individueel, maar je voelt dat de context roet in het eten gooit. Hoe breng je die omgeving in beweging?
Je hebt binnen ELP maar een beperkt aantal sessies. Hoe moet je nu nog tijd en ruimte maken voor de context? En hoe kan je dan eventueel gesprekken met het ganse gezin doen?
Een ouder wil graag betrokken worden, maar de jongere wil net het tegenovergestelde. Hoe navigeer je daartussen?
Je merkt dat problemen op school, in het gezin of op het werk een grote rol spelen, maar weet niet goed hoe je die context praktisch kunt aanspreken.
Je merkt dat scheiding niet alleen impact heeft op het functioneren van kinderen maar dat ook de ouders hier onder leiden. Hoe kan je iedereen de juiste hulp bieden?
Wat leer je in deze module?
De context van een cliënt is nooit een bijzaak, ze is vaak de sleutel. Of je nu werkt met een kind dat thuis weinig steun ervaart, een jongere wiens school niet meewerkt, of een volwassene die vastloopt in zijn partnerrelatie of werkomgeving: als eerstelijnspsycholoog kun je het verschil maken door het systeem rond de cliënt actief en doordacht te betrekken.
In deze module oefen je concreet hoe je de context betrekt, hoe je die relaties bespreekbaar maakt en hoe je ervoor zorgt dat het netwerk ook na afloop van de begeleiding een dragende rol blijft spelen. Dag 1 en dag 4 zijn voor iedereen die de module volgt. Daarnaast kies je minstens twee workshops die aansluiten bij jouw doelgroep en praktijk.
Doelen van de module
Na het volgen van deze module ben je in staat om:
- Het systeem en de context van een cliënt te analyseren en actief te betrekken in de begeleiding
- Gesprekken te voeren met ouders, partners, leerkrachten of werkgevers op een constructieve en niet-veroordelende manier
- Concrete technieken en interventies in te zetten om systeemgericht te werken binnen de grenzen van de eerste lijn
- Obstakels bij het betrekken van de context te herkennen en aan te pakken
- Het netwerk van de cliënt te versterken zodat dit ook na afloop van de begeleiding ondersteunend blijft
Programma
Wens je de volledige module te volgen?
Dag 1 en dag 4 zijn voor alle deelnemers. Kies daarnaast minstens twee workshops (dag 2 en dag 3) die passen bij jouw doelgroep en praktijkcontext.
Wens je één of meerdere workshops als bijscholing te volgen, los van de volledige module? Dat kan zeker ook! Maak dan je keuze tussen de facultatieve workshops. (Dag 1 en dag 4 zijn niet van toepassing in dat geval.)
Workshop 1 — Systeemgericht werken in de eerste lijn (Verplicht te volgen) – 16/11/2026 – live in Gent
Elke cliënt draagt zijn context mee: zijn gezin van herkomst, zijn opvoedingsgeschiedenis, zijn huidige omgeving. In deze eerste dag leer je hoe je die context zichtbaar maakt en er actief mee aan de slag gaat, zowel bij volwassenen als bij kinderen en jongeren. Je verdiept je in het belang van systeemgericht werken en leert hoe je het systeem betrekt op een manier die aansluit bij hun eigen visie en draagkracht. Als je werkt met kinderen en jongeren is het ook belangrijk om naar het perspectief van de ouders als volwassenen te kunnen kijken. En als je werkt met volwassenen, is het ook belangrijk om stil te staan bij hoe zij eventueel het mogelijke ouderschap ervaren.
Thema’s en onderwerpen:
- Het belang van context en systeem in de eerste lijn: systeemtheoretisch kader
- De context van volwassenen/ouders : gezin van herkomst, opvoedingswaarden en huidige omgeving
- Concrete technieken en interventies bij volwassenen om ruimer zicht te krijgen op de context
- Kinderen en hun afhankelijkheid van de omgeving: preventief en herstellend werken
- (Plus)Ouders betrekken in het traject: beslissen wie, in welke rol
- Gesprekken voeren met ouders over opvoedingsvisie en gezinsfunctioneren
- Concrete oefeningen en technieken toepasbaar in de eerste lijn
Docent: Saartje Ieven | Klinisch psycholoog en systeemtherapeut. Expert systeemgericht werken in de eerste lijn · combineert systeemtheoretisch kader met direct toepasbare technieken
Workshop 4 — Context betrekken in ELP en omgaan met obstakels (Verplicht te volgen) – 15/02/2027 – live in Gent
Op deze afsluitende dag komen alle inzichten samen. Je leert omgaan met de obstakels die je tegenkomt bij het betrekken van de context en maakt de vertaling naar je dagelijkse praktijk. Via casuswerk in kleine groepen per leeftijdsgroep oefen je concreet de vaardigheden die je in de eerdere dagen opdeed.
Thema’s en onderwerpen:
- Context betrekken als vanzelfsprekend onderdeel van de begeleiding
- Omgaan met obstakels bij het betrekken van de context: weerstand, afwezigheid, conflicterende belangen
- Gesprekken voeren waarbij de context aanwezig is: partner, kind, iemand van het werk
- Context betrekken als steun bij moeilijk bespreekbare thema’s
- Wanneer de context afwezig of onbereikbaar is: alternatieven en herstelgericht werken
- Wanneer er conflict is met of binnen de context: verbindende communicatie en gesprek aangaan met de context
- Casuswerk in groepjes per leeftijdsgroep: van theorie naar praktijk
Docenten: Tine Daeseleire & Julie Van De Weghe | Klinisch psychologen Ervaren trainers met de context in de eerste lijn · begeleiding op maat via casuswerk en groepsoefeningen
Workshops naar doelgroep en context
Volg je de module? Kies minstens twee van de volgende vijf workshops als dag 2 en dag 3. Onderstaande workshops kunnen ook als aparte bijscholingsdagen gevolgd worden.
Workshop Werken met partners in de eerste lijn (Facultatief) – 11/12/2026 – live in Gent
Relatieproblemen behoren tot de meest voorkomende aanmeldklachten in de eerste lijn, maar het betrekken van de partner vraagt om een specifieke aanpak. In deze workshop leer je hoe je partnerrelatieproblemen detecteert, bespreekbaar maakt en aanpakt binnen de grenzen van de eerste lijn.
Thema’s en onderwerpen:
- Relatieproblemen detecteren en bevragen in de eerste gesprekken
- Bepalen welke hulpvragen haalbaar zijn in de eerste lijn en welke doorverwijzing vragen
- Doelen en interventies bij partnerrelatieproblemen in de eerste lijn
- Koppelgesprekken voeren: structuur, rolverdeling en valkuilen
- De eenheid van bevragen: wanneer individueel, wanneer als koppel
Docent: Els Heene | Klinisch psycholoog en gedragstherapeut Expert partnergesprekken in de eerste lijn · combineert theorie met live oefenen
Workshop Werkproblemen in de eerste lijn (Facultatief) – 17/12/2026 – Online
Werkgerelateerde problemen spelen bij veel cliënten een centrale rol, maar worden in begeleiding niet altijd even gericht aangepakt. In deze workshop leer je hoe je arbeidsgerelateerde klachten bevraagt en in kaart brengt, en hoe je de werkcontext — werkgever, HR, huisarts — op een doelgerichte manier betrekt.
Thema’s en onderwerpen:
- Werkproblemen bevragen en inschatten: inhoud, context en impact
- Overleg met de werkgever of andere actoren in de werkcontext
- Afstemming met de huisarts bij ziekteverzuim en re-integratie
- Werkzame aanpak van werkgerelateerde klachten in de eerste lijn
- Oefenen met casussen: van probleemanalyse tot concrete stappen
Docent: Eveline Bockhodt | Klinisch psycholoog Gespecialiseerd in werkgerelateerde problemen praktijkgerichte aanpak met oefeningen en casusmateriaal
Workshop Werken met gezinnen in de eerste lijn (Facultatief) – 07/01/2027 – live in Gent
Wanneer een cliënt deel uitmaakt van een gezinssysteem dat vastloopt, is het soms nodig om het hele gezin in beweging te brengen. In deze workshop leer je hoe je gezinsgesprekken voert in de eerste lijn, hoe je de dynamiek in kaart brengt en hoe je alle gezinsleden op een zinvolle manier betrekt in het traject.
Thema’s en onderwerpen:
- Wanneer werken met het gezin als systeem aangewezen is in de eerste lijn
- Gezinsdynamieken begrijpen en bespreekbaar maken
- Structuur en aanpak van gezinsgesprekken
- Rolverdeling en positie als eerstelijnswerker in gezinsgesprekken
- Grenzen van de eerste lijn bij gezinswerk: wanneer doorverwijzen
Docent: Yves Vennekens | Klinisch orthopedagoog Relatie- en gezinstherapeut
Workshop School betrekken & opvoedingsvaardigheden versterken (Facultatief) – 11/01/2027 – online
Deze workshop bestaat uit twee delen. In de voormiddag oefen je hoe je de school als partner betrekt in de begeleiding van kinderen en jongeren. In de namiddag verdiep je je in opvoedingsmodellen en leer je ouders versterken in hun rol — vertrekkend vanuit de basisbehoeften van het kind.
Voormiddag — School en leerkrachten betrekken:
- De rol van school bij het signaleren en aanpakken van psychische klachten
- Gesprekken en overleg met leerkrachten, zorgcoördinatoren en CLB
- Omgaan met verwachtingen van school die niet altijd aansluiten bij het kind
- Beroepsgeheim tegenover leerkrachten: kader en praktijk
- Handvaten voor leerkrachten bij emotieregulatie en zelfregulatie in de klas
- Sociaal-emotioneel leren op school versterken
Namiddag — Opvoedingsvaardigheden en basisbehoeften:
- Basisbehoeften van kinderen en jongeren: zelfdeterminatietheorie en schematherapie
- Behoeften bespreekbaar maken met ouders op een positieve en niet-veroordelende manier
- Opvoedingsmodellen en hun vertaling naar de dagelijkse praktijk
- Werken met ABC-schema’s en beloningssystemen: wanneer en hoe
- Ouderschap tijdens de puberteit: uitdagingen en ondersteuning
Docenten: Celine Rijcken & Nathalie Haeck | Klinisch orthopedagoog en klinisch psycholoog Voormiddag: expert schoolsamenwerking en systeemgericht werken • Namiddag: expert opvoedingsondersteuning en ontwikkelingspsychologie
Workshop Scheiding in het gezin: begeleiden van volwassenen en kinderen/jongeren (Facultatief) – 28/01/2027 – online
Scheiding is een zeer ingrijpende gebeurtenissen in het leven van een koppel en gezin — voor zowel volwassenen als kinderen. In deze workshop leer je hoe je alle perspectieven op een constructieve manier verbindt, hoe je scheiding bespreekbaar maakt op een leeftijdsadequate manier en wanneer gespecialiseerde hulp aangewezen is. Deze workshop richt zich niet alleen op psychologen die met kinderen en jongeren werken, maar ook op psychologen die met volwassenen werken zodat zij deze perspectieven ook kunnen gebruiken in hun begeleidingen.
Thema’s en onderwerpen:
- Normale en complexe scheidingen: herkennen en onderscheiden
- Verlieservaring en ambigu verlies bij scheiding
- Eerste hulp bij scheiding: hoe en wat vertellen aan kinderen
- Loyaliteitsproblemen bij kinderen: herkennen en begeleiden
- Psycho-educatie bij scheiding
- Parallel solo-ouderschap: ondersteuning en begrenzing
- De stem van het kind: wilsbekwaamheid en leeftijdsgebonden overwegingen
- Grenzen van de eerste lijn: wanneer zelf begeleiden, wanneer doorverwijzen
Docent: Eva Verween | Master in de criminologie en therapeut. Expert begeleiding bij scheiding in de eerste lijn · combineert volwassen en kindperspectief
Prijsklasse: € 130,00 tot € 440,00
Praktisch:
- Data 4-daagse module:
- DAG 1: maandag 16/11/2026 – Live
- DAG 2 + DAG 3 – twee keuzeworkshops
- DAG 4: maandag 15/02/2027 – Live
- Locatie live lesdagen: Gent, op wandelafstand van station
- Uurrooster: telkens van 9u30 tot 16u30 (6 uren les, 1 uur pauze), totaal 24 uren
- Verkies je om slechts enkele workshops te volgen? Je kan ook inschrijven voor de facultatieve workshops
- kan betaald worden online, met overschrijving of via KMO portefeuille
Heb je verdere vragen?
Contacteer ons via info@elp-academie.be
Heb je interesse in deze opleiding of in enkele van de workshops?
Laat het ons even weten & we brengen jou op de hoogte zodra je effectief kan inschrijven.
Wil je je inschrijven? Log in of maak eerst een account aan.